TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Flera SAYFULINA, Prof. Dr.

Kazan Federal Üniversitesi, Filolojive Kültürlerarasi Enstitüsü
Abdullah Tukay Tataristika ve Türkoloji Bölümü,

YABANCI DİL OLARAK TÜRKİYE TÜRKÇESİNİN TATARİSTAN’DA ÖĞRETİMİ ÜZERİNE

Günümüze kadar ulaşan bazı belgeler, Kazan Hanlığı ile Osmanlı İmparatorluğu arasında 15.yy'a uzanan ticari ve diplomatik ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Şüphesiz ki ilişkilerin bu boyuta ulaşmasında ortak bir dile sahip olmaları büyük bir rol oynamıştır. ?I? – ??. yüzyılın başlarında İstanbul bilim, sanat ve basın çevresinde gelişen edebiyatın yaygınlaştjğı bir kültür ve eğitim merkezi olarak dikkat çekmiştir. Bu dönemde ilerici Tatar gençlerinin bir kısmı,  Türkiye’nin kültür başkenti olan İstanbul’da eğitim alma fırsatları olmuş, burada dinî eğitim alarak Türk edebiyatı ve kültürüyle tanışmışlardır.

Tatar aydınları Yusuf Akçura (1876-1935), Sadri Maksudi (1879-1957), Musa Carullah Bigiyev (1875-1949), Ayaz İshaki (1878- 1954), Fatih Kerimi (1870-1937), Abdürreşit İbrahimov (1857-1944), Akdes Nimet Kurat (1903-1971) vd. 20. yüzyılın başında Rusya'daki mevcut siyasi değişim nedeniyle Osmanlı devletine göç etmişlerdir. Karşılıklı ilişkiler, Osmanlı İmparatorluğu'na siyasi, bilimsel, sosyal ve kültürel alanlarda çok değerli faydalar sağlamış, aynı zamanda sonraki dönemlerde Türkiye Cumhuriyeti'nin gelişiminde de yadsınamaz bir önem taşımıştır.

Tatar ve Türk kültür ve edebiyatları arasındaki ilişkide en büyük etkileşim; gelenek, din ve ideolojik birlik vesilesiyle olmuştur.

Rusya toplumunda yaşanan değişikliklerden doğan, Sovyet döneminde koparılmış olan Türk Dünyasının tarihî bağlarının yeniden kurulması ancak 20. yüzyılın son dönemlerinde mümkün olabilmiştir. 1990'lardan itibaren Tataristan ile Türkiye Milli Eğitim Bakanlıklarınca yapılan antlaşmalar ve değişim programları sayesinde Tatar gençlerin Türkiye'de eğitim alması sağlanabilmiştir. Ayrıca Tataristan'da Tatar-Türk liselerinin açılması, gençlere Türkiye Türkçesini öğrenmek ve kardeş halkın tarihini, edebiyatını ve kültürünü tanıma fırsatı vermiştir.

Tataristan ve Türkiye arasındaki tarihsel bağlantılar ve ilişkilerin geliştirilmesinde Türk Dil Kurumunun düzenlediği organizasyonların da önemli katkısı vardır.

28 Eylül 2012 tarihli Kazan Federal Üniversitesi ve Yunus Emre (Ankara) Enstitüsü arasında imzalanan anlaşma çerçevesinde Türkiye'yi sanat, tarih ve kültür açısından tanıtmayı amaç edinmiş, "Türkiye Bilim ve Kültür Araştırma Merkezi" açılmıştır. Merkez kapsamında dil, edebiyat, sanat, tarih alanında yazılmış 2500’den fazla kitaba sahip bir kütüphane bulunmaktadır. Merkez için Türkiye Türkçesi ayrı bir önemle sahiptir. 2013 Eylül ayından bu yana 6 seviyede (A1-C2) Türk Dili akşam dersleri devam etmektedir. Ayrıca Merkez kapsamında Türk dili yaz kursları burslarla desteklenmekte ve dört ayda bir Türkçe Yeterlilik Sınavı (TYS) yapılarak sertifika verilmektedir. Bunun yanısıra Yunus Emre Vakfı da yabancı öğrencilere Türkiye'nin yüksek öğretim kurumlarında eğitim görebilmeleri için burs vermektedir (Türkiye bursları, Yunus Emre bursları). 

Bu bildiride Türkiye-Tataristan münasebetleri bağlamında başlangıcından günümüze Tatar-Türk ilişkilerine değinilecek ve Tataristan'da yabancı dil olarak Türkiye Türkçesinin öğretimi ele alınarak konuyla ilgili bir değerlendirme yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler:

Tataristan, Kazan, Tatar-Türk ilişkileri, tarihsel bağlantılar, Türk Dili, yabancı dil, Türk dili kursları, Türk edebiyatı ve kültürü

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (GASPIRALI İSMAİL SALONU) . 14.15-14.30