TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Gökçen BİLGİN AKSOY

Arş. Gör., Gazi Üniversitesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü

Azerbaycan Türkçesi Atasözlerinde Ontolojik Metaforlara Bir Bakış

Kelime anlamı “aktarmak, nakletmek” olan metafor, anlatım yöntemi olarak bir kelimenin ya da kavramın yeni bir anlama aktarılması, gerçek anlamının dışında başka bir anlama gelecek biçimde kullanılması durumudur. Metaforların önemli ölçüde görüldüğü dil ögelerinden biri de atasözleridir. Bu çalışmada da atasözlerinde metaforun sık başvurulan bir anlam olayı olduğu düşüncesinden hareketle, 1980’de Lakoff ve Johnson tarafından ortaya konan Kavramsal Metafor Teorisi esas alınarak yirmi yedi Azerbaycan atasözü incelenmiştir. Metaforlar yönelim metaforları ve ontolojik metaforlar olmak üzere iki çeşittir. Bu bildiride Azerbaycan atasözlerindeki ontolojik metaforların çeşitliliği gösterilmeye çalışılmış, ontolojik metaforlar Kavramsal Metafor Teorisine uygun olarak varlık ve madde metaforları, kişileştirme ve kapsayıcı metaforlar olarak üç bölümde incelenmiştir. İnceleme sırasında kaynak alan ve hedef alanlar tespit edilmiş ve metaforların ontolojik ve epistemik uygunlukları belirlenmiştir. Ele alınan bu kısıtlı sayıdaki atasözünde dahi oldukça önemli bir metafor çeşitliliği ortaya çıkmıştır. Derin tecrübelerin ve bilgi birikimlerinin söze dökülmüş hâli olan atasözlerinde çoğu zaman verilmek istenen mesaj, bir kavramı farklı bir kavramla şekillendiren metaforların etkileyici ve örneklendirici özelliklerinden yararlanılarak aktarılmıştır. Bu metaforlar, aynı zamanda onları oluşturan toplumun kültürüne, dünya görüşüne ve zihin yapısına da ışık tutmaktadır.

Anahtar Kelimeler:

Azerbaycan Türkçesi, atasözü, ontolojik metaforlar.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (ALİ ŞİR NEVAİ SALONU) . 16.45-17.00