TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Yrd. Doç. Dr. Gönül ERDEM NAS

Bartın Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Dilbilim Bölümü.

TEMATİK BİR SÖZLÜK ÇALIŞMASI: BARTIN AĞZINDA BİTKİ ADLANDIRMALARI

Tematik sözlükler birçok farklı adlandırmayla tanımlansa da çoğunlukla “tematik ya da kavram sözlükleri” tanımları kabul görmektedir. Geçmişten günümüze birçok alanda tematik söz varlığı çalışmaları yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Türkiye Türkçesi ağızları söz varlığı en temel kaynakta Derleme Sözlüğü’nde toplanmış ve bunun bir bölümü tematik bir sınıflandırma ile yayımlanmıştır. Bununla birlikte bir yöreye ait detaylı bir tematik söz varlığı çalışması henüz bulunmamaktadır. Bu durumun birkaç açıklaması yapılabilir. İlki ağız çalışmalarının istenilen seviyede olmayışı bir diğeri ise tematik söz varlığı tespitlerinde ortak bir kavram dizinin bulunmayışıdır.

Bartın ağzı, birkaç yöresinden yapılan derlemelerle çalışılmış olsa da tüm yöreleriyle kapsayıcı bir derleme ile çalışılmamıştır. Bartın ve yöresi derlenirken tüm ilçelerine ve birçok köyüne gidilmiş ve buralardan elde edilen verilerin bir kısmını oluşturan söz varlığı bu çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Çalışmada kullanılan yöreye ait söz varlığının büyük bir çoğunluğu yapılan bu derlemeyle elde edilmiş, bir kısmı da Derleme Sözlüğü’nde daha önce tespit edilmiş haliyle kullanılmıştır. Bartın ağzından derlenen sözcükler tematik birçok başlık altında toplanmış başlıklardan bir tanesi de çalışmamızın konusunu oluşturmuştur. Bu kapsamda elli sözcük derlenmiş tamamı “Bitkiler” ana başlığında toplanarak temasına göre sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Çalışma, bitki adlandırmaları ana başlığının altında yer alan alt tema başlıklarıyla ağız ve sözlük araştırmacılarına genel bir fikir sunabilme amacı taşımaktadır.

A THEMATIC DICTIONARY STUDY: PLANT NAMES IN BARTIN DIALECT

Abstract

Although thematic dictionaries are defined by many different nomenclatures, definitions of “thematic” or concept dictionaries” are often accepted. From past to present, thematic vocabulary studies have been carried out and continue to be done within the boundaries of various disciplines. The general vocabulary of the present Turkish dialects is collected in Compilation Dictionary and some of them have been published with a thematic classification. However, a detailed local thematic vocabulary study is not yet available. Several explanations can be made about this case. The first is that the dialect studies are not at the intended level, and the other is that there is no common terminological index with regard to thematic vocabulary determinations.

Bartın dialect has been studied by way of collections made from it’s several local-minor regions, but not with a comprehensive compilation of all the regions. While Bartın and it’s regions were being collected, all the provinces and most of the villages were visited and the vocabulary that constituted some of the data obtained from these regions also consituted the subject of this study. A vast majority of the vocabulary belonging to related region used in the study was gathered through this compilation and some of them were used as previously determined in the Compilation Dictionary. Words compiled from Bartın dialect have been gathered under many thematic lexemes and one of them has given form the main subject of our work. Within this scope, fifty words all of which were collected under the main title “Plants” were compiled and tried to be classifed according to their themes. The study aims to provide a general idea to dialectologists and lexicographers with principal and sub lexemes take part underneath the main title plant nomenclatures.

Anahtar Kelimeler:

Tematik Sözlükler, Ağız Çalışmaları, Bitki Adlandırmaları, Thematic Dictionaries, Dialect Studies, Botanical Nomenclatues

Tarih/Yer:

15.11.2017.  (BAHTİYAR VAHABZADE SALONU) . 09.30-09.45