TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Yrd. Doç. Dr. Lilya MEMETOVA

Kırım Mühendislik ve Pedagoji Üniversitesi/Kırım

Ömer Sami’nin “Çocuklara arkadaş” kıraat kitabındaki terimler, Bugünkü Kırım’da Türkiye Türkçesinin öğrenimi ve kullanımı

1.Ömer Sami’nin “Çocuklara arkadaş” kıraat kitabınındaki terimler

Birçok tarihsel olaylardan dolayı terminoloji açısandan bugün kalkınma dönemini yaşayan Kırırm Tatar dilinin yüzyıllar öncesi terimler dizgesini keşfedilmesine ihtiyacı var. Bundan dolayı XIX ve XX yy. okullarda kullanılan ders kitaplarının incelenmesi sorunun çözümüne ışık tutuyor. Bu yönde araştırmalar yaparken XX yy. başında Akmescit Müslüman Hayr Kurumu tarafından Kırım’ın ilk rüşdiyesine (1905 s.) öğretmenlik yapmak için İstanbul’dan davet edilen Ömer Sami’nin kendisi hazırlamış olan ders kitaplarının tetkik edilmesini lüzüm gördük.

Çalışmamızda öğretmenin Kırım döneminde hazırlamış olduğu bir çok ders kitapları söz konusu olmakla, Kırım rüşdiye öğrencilerinin eğitimi için mühim olan “Çocuklara arkadaş” kitabına dikkat çekilmiştir. Rüşdiye öğrencilerinin çağına uygun şekilde derlenmiş mezkür kıraat kitabındaki terimler incelenmiş ve Modern Kırım Tatar dilinin terminoloji sisteminin ilerlemesi için önemli olduğu açıklanmıştır.

2.Bugünkü Kırım’da Türkiye Türkçesinin öğrenimi ve kullanımı

XXI yy. küreselleşme sürecinden dolayı yabancı dillerinin öğrenilmesine daha büyük önem verildiği açıkça görülür. Bugün Kırım’da öğrenilmesine dikkat ayırılan birçok yabancı dillerle (İnglizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Lehce, Arapça, Çince, Japonca) yanı sıra Türkiye Türkçesi bulunur. Zaten Türkiye ile Kırım bölgesel, ehalisi ise Kırım Tatarları ile aynı kökenli olmakla dil açısından, dinî ve kültürel yakınlıkta bulundukları için Kırım hayatının farklı dönemlerinde Türkçe işlek bir dil olmuştur.

Çalışmamızın ana amacı Türkiye Türkçesi’nin bugünkü Kırım’daki durumunu değerlendirmekten oluşur. Bildirimizde, onun eğitim alanında ve diğer sosyal hizmetleri veren kurumlarda kullanımı üzerinde ayrıca durulacaktır. Üniversite ve yabancı diller okullarındaki öğrenimi incelenecektir.

Anahtar Kelimeler:

Ömer Sami, Kırım Tatar dili, ders kitabı, terimler, Türkiye Türkçesi, eğitim, Kırım

Tarih/Yer:

15.11.2017.  (BAHTİYAR VAHABZADE SALONU) . 12.00-12.15