TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

MARLEN ADİLOV

Kazak Türkçesindeki Alıntı Kelimelerin Kazakçalaşması Üzerine

Kazak Türkçesi 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında Kuzey ağzı (veya Kuzey-Doğu ağzı) temelinde yazı dili olmuştur. Kazak Türkçesi yazı diline kaynak olan ağız, sözlü Kazak edebiyatına dayandırılmıştır. Arapça, Farsça ve Rusça alıntı kelimeler imla yoluyla değil sözlü olarak varlığını sürdürdüğü için alıntı kelimeler Kazak dilinin fonetik yapısına uygun hâle getirilip kullanıma sunulmuştur. Bu durum Kazakların göçebe yaşam tarzından; çok geniş çoğrafi bölgelerde dağınık hâlde yaşamaları, büyük şehirlerin bulunmaması ve dolayısıyla Kazakların İslamiyet’le doğrudan temasının az olması gibi sebeplerden kaynaklanmaktadır. Bu bildiride yazı dilinin oluşumuna kadarki alıntı kelimeler üzerine durulacaktır. Alıntı kelimelerin ses bakımından uğradıkları değişiklilikler gösterilecektir. Kazak Türkçesine giren kelimelerin fonolojik olarak uyarlanması “ünsüz değişmeleri” (y?j; ş?s; ç?ş) başlığı altında incelenilecektir. Örneğin genel Türkçe kelime başı “y”ler Kazakçada “j”dir; kelime başı ortası ve sonundaki “ş”ler, “s”dir, “ç”ler ise “ş”dir. Böyle bir değişim çağdaş Kazakçada alıntı kelimelerde görünmez, ancak eski zamanda giren alıntılarda böyle bir değişim söz konusudur. Dolaysıyla Arapça, Farsça ve Rusçadan alıntı kelimelerdeki “y”lerin “j”; “ş”lerin “s”; “ç”lerin “ş” olmasına ait örnekeler verilecek ve yorumlar yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler:

Kazak Türkçesi, alıntı kelimeler, ses değişmeleri.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (BİLGE KAĞAN SALONU) . 16.30-16.45