TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Nazira Amirzhanova

Filoloji Doktoru
Kazakıstan, Almatı şehri

KAZAKİSTAN’DAKİ LÂTİN VE KRİL ALFABESİ İKİLEMİ

Kazakistan Cumhuriyeti N.Nazarbayev, ‘Geleceğe bakış: Kamu Bilincinin Modernizasyonu’ adlı makalesinde kamu bilinci modernizasyonunun planlamasını sundu. Cumhurbaşkan, manevî modernizasyonundaki milli şuurun önemini dikkate alarak birkaç gerçekleştirilmesi gereken görevleri açıkladı. Bunlardan en önemlisi, manevi eşsizliği, ayrıca, milli değerlerimizle öncülük kazanan adetlerimizi koruma ve modernizleştirmedir.Devlet başkanı, kamu bilincini modernize etmedeki milli şuuru geliştirmenin iki yolunu sundu. Onlardan biri, milli kimliği korumadır. Milli kimliğin temeli milli dil ve milli yazıdır. Milli kimliğin bozulması mutlaka milletin bütünlüğünü etkileyecektir. Dolayısıyla, Lâtin harfine geçme sırasında, milli dilin yaşam süreci ve bağışıklık sisteminin sağlam olması, milli alfabenin herkes tarafından doğru ve nitelikli şekilde kabul edilmesininönemli nedenlerinden biri olarak sayılır.

Alfabeyi yenileme ve Kazak dilinin temel kurallarına göre uygulama ve düzenleme, dili daha da geliştirip doğru yazma ve konuşma yeteneğini, geniş alanda kullanılmasını sağlar. O yüzden, dilin yaşam sürecini koruma, birinci çağdaş eğitimde Kazak alfabesinin en önemli meselelerinin çözümünü doğru bulabilmektir. İkincisi ise, temel unsur olarak sayılan ‘alfabeyi’ seçme, inceleme ve onun kaliteli olmasıyla değerlendirilecektir.Bumakalede, bağımsız devlet olarak, uluslararasına konu olan Kazakistan’daki yeni şekildeki milli yazının kabul edilme basamakları, alfabenin temel dilbilimsel ve teknik ölçütleri, yeni alfabenin dil bilişsel ilkeleri, imlâ kurallarının çoğalması veya azalmasını karşılaştırarak incelenmesi yapılacaktır. Ayrıca, makalede iki fırsattan birsini seçme gerekliği, Kiril ve Lâtin ikilemesi net örneklerle ve dilsel faktörlerle incelenecektir.

Makalede, ‘1 fonem- bir sesletim’ sistemiyle fonematik yazıya dayanarak hazırlanan (yani, ayrıcılığı kullanan) alfabe ve bilgisayarda uygulamada elverişli (sadece klaviyedeki Lâtin harflerinin potansiyelini kullanma), yani, tek sesi oluşturan iki harf ve tek sesi oluşturan üç harfi kullanarak uygulanan alfabe türlerini kullanma eksiklikleri ve faydaları kaleme alınacaktır.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (KAŞGARLI MAHMUT SALONU) . 17.00-17.15