TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

NURSEL DİNLER

DEDE KORKUT HİKÂYELERİNDEKİ SÖZCÜKLERİN TÜRKİYE TÜRKÇESİ AĞIZLARINDAKİ BÖLGESEL DAĞILIMI

Türk Dili ve Edebiyatının tarihî kaynakları arasında çok büyük öneme sahip olan eserlerden biri Dede Korkut Kitabı’dır. Elde iki nüshası mevcuttur. Birincisi 1585 yılından kalan, içerisinde on iki hikâye bulunan Dresden nüshadır. Adı Kitab-ı Dedem ?or?ud ?ala lisani ?ai’fe-yi Oguzan’dır. Bugüne kadarki çalışmalara esas teşkil eden nüshadır. İkincisi 1549 yılından kalan, içinde altı hikâye bulunan Vatikan nüshasıdır.

Bir Oğuz-nâme olan Dede Korkut Hikâyeleri, Türk kültürü hakkında çok çeşitli açılardan istifade edebilmemize imkân sağlamasının yanında Eski Oğuz Türkçesi hakkında pek çok dil malzemesi sunan temel eserlerdendir. Eski Oğuz Türkçesi, Oğuzların batıya doğru göçleri sonucunda Anadolu’yu yurt edinmesi ile yazı dili statüsüne ulaşmıştır. Yerini önce Osmanlı Türkçesine ardından Türkiye Türkçesine bırakmıştır. Bir başka deyişle Türkiye Türkçesinin atası Eski Oğuz Türkçesidir. Bu çalışmada da Eski Oğuz Türkçesinin zengin dil ürünlerini içeren Dede Korkut Hikâyelerdeki sözcüklerin Türkiye Türkçesi Ağızları üzerindeki bölgesel dağılımı ortaya konmaya çalışılacaktır.

Bölgesel dağılım tespit edilirken sözcükler şu şekilde sınıflandırmaya tabi tutulacaktır:

1. Türkiye Türkçesi Ağızlarında yaşayan ve anlamını koruyan sözcükler.

2. Türkiye Türkçesinde Ağızlarında yaşayan ancak anlam değişikliğine uğrayan sözcükler.

3. Ölçünlü Türkiye Türkçesinde kullanımdan düşen sözcükler.

Anahtar Kelimeler:

Dede Korkut Hikâyeleri, Türkiye Türkçesi Ağızları, sözcüklerin dağılımı, anlam.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (BİLGE KAĞAN SALONU) . 10.15-10.30