TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Osman YILDIZ

Prof. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi.

OSMANLI VASITASIYLA ARNAVUTÇAYA GEÇEN ARAPÇA VE FARSÇA KÖKENLİ KELİMELER

Türkler, yaklaşık 4 asır boyunca Balkan coğrafyasında hüküm sürmüş; bu süre zarfında da gerek kültür ve yaşam biçimlerinden gerek dillerinden pek çok unsuru hâkim oldukları coğrafyaya taşımışlardır. Osmanlı İmparatorluğu’nun 16. yüzyıl itibariyle askerî, siyasî, ekonomik, kültürel vs. olarak Balkan coğrafyasında tesirinin artmasına paralel olarak, Arnavutçaya Türkçeden alıntılanan kelimelerin sayısında da bir artış olduğunu, bu dilde yazılan dönem eserlerinden tespit etmek mümkündür. Türkçenin bu etkisini özellikle 16. ve 17. yüzyıllarda yazılan eserlerde görmekteyiz. Bu yüzyıllarda Arnavutçadaki Türkçe kökenli kelime sayısı 4000 civarındaydı. Aktarılan kültür unsurları içerisinde bu Türkçe kökenli dil unsurları yanında Arapça ve Farsça dil unsurları da bulunmaktadır. Bu Doğu dillerindeki ödünçlemeler, ya doğrudan Osmanlı Türkçesi vasıtasıyla ya da Osmanlı idaresinde bulunan Arnavutluk’taki devrin eğitim kurumlarında verilen yabancı dil öğretimi yoluyla Arnavutçaya geçmiştir.

Daha önce yayınlamış olduğumuz “Çağdaş Arnavutçada Türkçe Kökenli Kelimeler” (Osman Yıldız, Türk Yurdu Dergisi, 2001, S.162-163, s.447-455) ve “Çağdaş Arnavutçada Türkçe Kökenli Alıntı Kelimelerde Görülen Fonolojik Değişmeler” (Osman Yıldız-Semra Akgül, Türük Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi 2014 Yıl:2, S. 3 s. 219-230) adlı makalelerimizde Türkçe kökenli kelimeler üzerinde durduk. Bu bildiride ise, Osmanlı vasıtasıyla çağdaş Arnavutçanın söz varlığına ödünçlenmiş Arapça ve Farsça kökenli kelimeleri ele alacağız. Burada ödünçlenen kelimelerin Arnavutçaya geçerken ne tür fonolojik değişimlere uğradığını ortaya koymaya çalışacağız.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (GASPIRALI İSMAİL SALONU) . 16.15-16.30