TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Osman KABADAYI

Abai Kazakh National Pedagogical University (Almaty/Kazakhstan)

KAZAKİSTAN’IN LÂTİN ALFABESİNE DÖNÜŞ KARARI VE TÜRK DÜNYASINDA ORTAK DİL ÜZERİNE

Kazak Türkçesi 20. yüzyılın başlarından 1929’a kadar Arap harfleriyle yazılmış, 1929-1940 yılları arasında Latin harflerine geçilmiş, 1940 yılından günümüze ise Kiril alfabesi ile yazılagelmiştir.

Geçtiğimiz günlerde Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev “Modernizasyon: Geleceğin Manevi Canlanması” başlıklı makalesinde Kazakistan’ın 2025 yılına kadar Latin alfabesine geçmesi gerektiğini öngörmüş, bu konuyla ilgili halkın ve bilim adamlarının görüş belirtmesini istemiştir. Buna göre Kazakistan’da 2018 yılından itibaren kademeli bir şekilde Latin harflerine geçilmesi planlanmaktadır. Bu minvalde Kazakistan’ın Almatı şehrindeki Bilimler Akademisi’nde (Ğılım Ordası) iki adet bilimsel toplantı düzenlenmiş ve Kazak bilim adamlarının konuyla ilgili görüşlerine başvurulmuştur. Toplantı sonrası sunulan görüşler ve bildiriler “Tamırı Tereñ Älipbi: Jalpı Türkilik Biregeyliktiñ Mızgımas Negizi” (Almatı, 2017) başlıklı bir kitapta toplanarak yayımlanmıştır. Bir grup bilim adamı Kiril alfabesinde kalma gerekliliğini savunurken bir grup da Latin alfabesine geçilmesi gerektiğine vurgu yapmaktadır. Bir başka önemli konu ise Kazak Türkçesi için nasıl bir Latin alfabesinin benimseneceği konusudur.

Bu bildiride Kazakçanın niçin Latin harfleriyle yazılması gerektiği ve Kazakça için nasıl bir Latin alfabesi benimsenmesi gerektiği Kazak Türkçesinin fonetik özelliklerinden hareketle açıklanmaya çalışılacak ve Türk Dünyası için ortak dilin önemine vurgu yapılarak “Ortak Türkçe” kavramı üzerinde durulacaktır. Bununla beraber konuyla ilgili Kazakistan’daki sıcak gelişmeler hakkında da bilgi verilecektir.

Anahtar Kelimeler:

Kazak Türkçesi, Latin alfabesi, Ortak Türkçe.

Tarih/Yer:

15.11.2017.  (GASPIRALI İSMAİL SALONU) . 10.00-10.15