TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Prof. Dr. Piralı ALİYEV

Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Enstitüsü, Eğitim Yönetimi ve Ekonomisi Bölümü Başkanı

Küreselleşme Döneminde Ortaokul ve Liselerde Edebiyat Dersinin Öğrencilere Kazandırdığı Yetenekler

Küreselleşme eğitim sistemi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Halkların milli ahlaki değerlerini, gelenek ve göreneklerini yansıtan edebiyat da küreselleşmeden etkilenmiştir. Küreselleşme tüm derslere ek olarak edebiyat dersi karşısında da öğrencilere belli yeteneklerin aşılanması talebini öne çıkarmaktadır. Bu açıdan Azerbaycan'ın ortaokullarının 5-8. sınıflarında haftada 2 saat, 9 sınıflarında 3 saat, liselerde ise (lisenin yönüne bağlı olarak) haftada 1- 4 saat olmakla edebiyat dersi tedris olunmaktadır. Edebiyat dersinin içerik standartları hazırlarken, öğrencilerin iletişimsel ve gönüllü faaliyetlerini içeren, onların düşünme, duygusal ve psikomotor becerilerinin geliştirilmesi göz önünde bulundurulmaktadır. Müfredatlar milli ve evrensel değerler, öğrencilerin gelişim süreci, arzu ve ilgi alanları dikkate alınmakla tüm öğrencilere uygun öğrenme ortamının temin edilmesi, sonuç odaklılık, talep odaklılık, öğrenci odaklılık ve bütünleştiricilik prensipleri esasında tertip olunmuştur. Edebiyatın sonuç odaklı olması bir takım becerilerin öğrenciler tarafından benimsenmesine hizmet etmektedir. Genel eğitim sonuçlarını yansıtan eğitim içerik standartları edebiyat ve hayat hakikatleri, yazılı ve sözlü nutuk kategorilerine bölünmektedir. Sarmal (yuvarlak) biçimde olan içerik sınıflara özgü biçimde değişim göstermektedir. Anlama sürecinin seviyesini yansıtan sınıflandırma (beceri - öğrencinin eğitim programını tam veya kısmen bitirdikten sonra neyi yapa bildiğini tayin eden ve ölçüle bilen belli başarılardır) B.Bulum, L.Anderson ve D.Krosvoluna göre bir kaç çeşitte sınıflanabilir: anlama, uygulama, analiz, sentez, değerlendirme. Bilginin aşağıdaki kategorileri idraka göre eğitim sürecinde dikkate alınıyor:

Beyan edici bilgi, süreçleri veya faaliyet aşamalarını içermez. Bu bilgi türü, herhangi bir anlayışın bileşenlerini anlamayı kapsar. Bu bilgi türü edebiyat dersi ile bağlı olan önemli bilgiler gibi kabul edilebilir.

Prosedür bilgi belli süreç içerir. Bu süreçler düzenli veya düzensiz olabilir. Bu bilgi edebiyat dersi kapsamında önemli alışkanlıklar ve süreçler olarak görülebilir. Bağlamsal bilgi - sadece bir dizi usule dayalı veya açıklayıcı bilgiden ibaret olmayıp, bilginin yeni içeriğini teşkil ediyor. Bu bilgi, yeni bilgilere veya herhangi bir süreçte elde edilen bazı bilgilere uygulandığında yeni anlamlara sahip süreçler olarak kabul edilebilir.

Ortaöğretim okullarında ve liselerde öğretilen edebiyat dersinin içeriği öyle tertip edilmeli ki, burada Türk dilli halkların sanatsal örneklerine geniş yer verilsin. Alternatif olarak, her kes için makbul olan isteye bağlı ortak ders kitabı hazırlamak gerekiyor. Bu ders kitabı, okul çocuklarına yaşamsal beceriler sağlamalıdır.

Anahtar Kelimeler:

Edebiyatın içerik standartı, idrak, iletişimsel ve gönüllü faaliyet, beyan edici, usule dayalı, bağlamsal

Tarih/Yer:

13.11.2017.  (GASPIRALI İSMAİL SALONU). 13.45-14.00