TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Saadet Vahabova

filologiya elml?ri üzr? f?ls?f? doktoru,dosent
Az?rbaycan Milli Elml?r Akademiyası
Nizami G?nc?vi adına ?d?biyyat İnstitutu

Ortaq Türkçe: Ömer Faiq yaradıcılığında ana dili meselesi

M.F.Axundov t?r?find?n başlanan Az?rbaycan dilinin saflığı uğrunda mübariz? Öm?r Faiq publisistikasında öz orjinal t?qdimi il? f?rql?nir.O,alınma sözl?rin ilk formasını yox, h?r dil öz danışığına uyğun hala çevirm?sinin qanunauyğunluğunu t?bii v? m?qbul hal hesab ed?r?k ?r?b,fars dill?rinin dilimizd? yersiz işl?n?n sözl?rind?n v? ifad?l?rind?n ardıcıl olaraq t?mizl?m?y? s?y etmiş,dilin mahiyy?tini açıqlayark?n onun ictimai-siyasi xarakter daşıdığını,h?r bir xalqın milli m?d?niyy?tinin v? maarifinin inkişafında dili ?n k?skin silah hesab edirdi.

Öm?r Faiq dilin inkişafı üçün m?nanın s?ciyy?sini bu v? ya dig?r müvafiq ünsürü sistemd?ki yeri il? müqayis? fonunda qurur,h?r bir dilin başqa bir dil? ehtyacının olmasının qanuni olduğunu, lakin,mü?yy?n m?na,m?zmun bildir?n sözl?rin t?l?ffüzü zamanı ana dilinin qrammatik quruluşuna uyğunlugunun ön plana ç?kilm?sini vurğulayırdı. Onun ?d?bi dili xalqın, c?miyy?tin ümumi inkişafına, m?n?vi t?r?qqisin? xidm?t ed?n qüdr?tli bir vasit? kimi qiym?tl?ndir?r?k ir?li sürdüyü konsepsiyanı bel? ümumil?şdirm?k olar:

“1. T?lim dilinin mütl?q öz Az?rbaycan türkc?mizc? olması.

2. Dil?kl?rimiz üçün “diri” elml?rin t?limi.

3. Türkc? bilm?y?nl?rin milli m?kt?bl?rimizd? türkc? öyr?nm?l?ri.

4. Türkc?mizin varlığını yaşatmaq üçün alınma sözl?ri, qaydaların çoxunu burxıb, türkl?şdirdiyimiz sözl?ri yazmağı sınamaq. ?d?bi dilin yaranması, ?lifba m?s?l?si, türkc?nin sad?l?şm?si, t?mizl?nm?si, inkişafı.

Öm?r Faiq “D?v?t”, “D?v?t v? t?r?qqi”, “Yazımız, dilimiz”, “İkinci il”imiz v? s. bu kimi silsil? m?qal?l?ri il? ortaq türk sözl?rinin türk dill?ri ail?sind? anlaşıldığını, hün?rin q?liz yazmaqda deyil, ?ksin?, açıq-aydın yazmağın sad?lik hikm?tini, ş?ffaflığını elmi v? sad? dill? f?ls?f?sini b?yan etmişdir.

Tarih/Yer:

13.11.2017.  (ALİ ŞİR NEVAİ SALONU) . 14.45-15.00