TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Shohida Shahobiddinova

Dilbilim bilim doktoru,
Andijan Devlet Üniversitesi'nden Özbekçe Dilbilim Profesörü

ÖZBEKÇE DİLİNDE İSİMLER KULLANMA İLE İLGİLİ ÖZGÜN ÖZELLİKLER

Özbek halkı Orta Asya'nın jeopolitik bir bölgesinde yaşıyor. Bu popüler dil, Çin, Arap, Moğol ve Rus işgalcileri, paganizm, Zerdüştçülük ve İslam'ın etkisi ile şekillenen şaşırtıcı bir olgudur ve nihayet modern küreselleşme süreci meydana gelmektedir. Özbekçe dilinin tarihini incelemek, diğer Türk ve Türk olmayan komşuların tarihini incelemekle yakından ilişkilidir. Cesaret, haysiyet, misafirperverlik gibi Özbeklerin nitelikleri, doğanın sürekli testleri altında yaşayan ve sonsuz savaşlardan sağ kurtulmuş atalarımızdan miras kalmıştır. Daha sonra, dünyaya örnek teşkil edebilecek bir tarım ve kent planlama kültürü yaratarak Özbek, bilim odaklı, bilgelik, hoşgörü, tevazu, yaşlılığa saygı, aile ilişkilerinin korunması ve zihniyet gibi özellikleri şekillendirdi. Bu zihniyet belirtileri, halkımızın benzersiz bir iletişim yönteminin oluşmasına yol açmıştır.

 Adres verme süreci, halkımızın çeşitli gelenekleri, dini ve laik görüşlerine yansıdı. Bireysel itiraz formlarının isimleriyle ilgili görüşümüzü kanıtlamaya çalışacağız.

 Özbek ailesinde, kocalar ve eşler birbirlerine adlarıyla hitap etmezler. Bu tabu aşağıdaki isimleri kullandı, örneğin: Ilk çocuk adı "çocuğun babası" ya da " çocuğun annesi ", "Hoy", "Ey", "Dadasi (UZB)" ve Ilk çocuk adı babanin ve annenin adına rağmen kullanılmış, " Çol (UZB)", "Yaşlı adamım", "Kampir (UZB)", "Ona" (UZB), "Anne" “ Yaşlı kadınım "," Hojayin (UZB) "," Efendim) "(koca için)". Tarihsel gelenek, İslam'ın zamanına, isim büyüsü ile bağlantı kurmadan önce atfedilebilir. Eşi ve eşi için bulunan çadırın gayri-Müslim uluslarda bulunmaması ya da tam aksine Müslüman ülkelerde gerçekleşmez. Bu alışkanlık modern Özbek ailelerinde hala korunmaktadır. Elbette modern yaşam tarzı ve küreselleşme, Özbek tarzı diyalogda büyük değişiklikler yapmıştır. Bununla birlikte, adın erkek ve kadın diyaloguna ayrılması bugün de devam etmektedir.

Modern Özbek çiftleri birbirlerine adlarına göre birbirlerine daha fazla hitap ederken, geleneksel iletişim biçimlerini kullanmayı gerektiren sözleşmeler de vardır. Özellikle, yaşlı çiftler tarafından yabancılar önünde adlarıyla birbirlerine hitap etmeleri yasaklanmıştır. Bu yasak bir erkek adı için daha katıdır. Bir koca karısına onun adıyla hitap ederse toplumun tavrı nötrdür, oysa bir kadın tarafından böyle bir tutum negatif olarak değerlendirilir.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (KAŞGARLI MAHMUT SALONU) . 14.30-14.45