TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Sona ANNAYEVA

Mahtumkulu Türkmen Devlet Üniversitesi
Türkçe bölümünde öğretim üyesi

Türkçedeki Aynı Dil Birimlerinin Farklı Gramer Terimleriyle Karşılanması Sorunu

İşbu araştırma çalışmasında Türkçedeki dil birimlerinin birden fazla terimle karşılanması sorunu ele alınmaktadır. Bu çalışma çerçevesinde Türkçenin dilbilgisindeki dil terimlerinin sayısının fazla oluşundan kaynaklanan sorunlar incelenmektedir. Ayrıca, Türkçenin bir yabancı dil olarak öğretiminde terminoloji fazlalığının yarattığı sorunlar araştırılmaktadır.

Abstract

In present scientific thesis the issues related to the names of the linguistic terms of the Turkish language are analysed. In the framework of this research the problems arising from the immoderation of the names of the same linguistic terms of Turkish grammar are analysed. And also, terminology issues which arise when Turkish language is taught as a foreing language are considered.

Günümüzde Türkçe dünyanın tanınmış 10 dili arasında yer almakla birlikte bir bilim dili haline gelmiştir. Bununla ilgili olarak Türkçe Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde, ayrıca pek çok ülkede yabancı dil olarak yaygın bir biçimde öğretilmektedir. Türkmenistan’da Türkçe üniversitelerin yabancı dil fakültelerinde branş dili olarak, ayrıca tarih bölümünde doğu dili olarak müfredata dahil edilmektedir. Bilim dili olarak Türkçeye her geçen gün artan talep üzerine Türkçenin kurslarda da yaygın olarak öğretildiği gözlemlenmektedir.

Türkmenistan üniversitelerinde Türkçe branş dili olarak neredeyse ana diline yakın bir müfredat çerçevesinde işlenmektedir. Hatta, üniversitelerin Türkçe bölümünde 2’inci sınıftan itibaren müfredat Türk dilbilimcilerinin Türkçeyi ana dili olarak öğretilmesine yönelik hazırladıkları kitaplar temel alınarak düzenlenir. Türkmen öğrenciler Türkçe öğrenme konusunda yabancılık çekmezler. Ancak, terim konusunda istikrara alışmış öğrenciler aynı gramer biriminin farklı dil terimleriyle belirtilmesi konusunda çok yabancılık çekiyorlar.

Tek gramer birimini karşılayan birçok dil teriminin var oluşu her birimin tek terimle karşılanmasına alışmış öğrenciler Türkçenin gramerinin öğretilmesi konusunda terim bakımından sıkıntılarla karşılaşmak zorunda kalmaktalar. Çünkü, Türkçedeki gramer birimlerinin ekserisinin birden fazla terimle karşılandığı görülmektedir. Bazen aynı kavramı belirtmek üzere kullanılan terim sayısının 4’e kadar ulaştığı tespit edilmektedir. Mesela, belirli geçmiş zamanı karşılamak üzere belirli geçmiş zaman, bilinen geçmiş zaman, görülen geçmiş zaman, di’li geçmiş zaman gibi 4 farklı terim kullanılmaktadır.

Yukarıda belirtilmiş örnekte olduğu gibi aynı kavramın farklı terimlerle karşılanması, gramer öğrenme konusunda kafa karışıklığına yol açmaktadır. Kurultayda Türkçedeki aynı kavramları karşılamak amacıyla kullanılan gramer terimleri sayısının minimuma indirilmesi üzere sözkonusu terimlerin sansürlenmesi halinde, birçok karışıklığın önüne geçilmiş olurdu. Bildirinin tam metninde bu konunun ayrıntılı olarak ele alınması öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler:

Dil terimi, Türkçe gramer, yabancı dil. Linguistic term, Turkish grammar, foreing language.

Tarih/Yer:

13.11.2017.  (ALİ ŞİR NEVAİ SALONU) . 16.45-17.00