TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Doç. Dr. Spartak Kadiu

Tiran Üniversitesi
Yabancı Diller Fakültesi
Türkoloji Bölümü

TÜRKÇENİN BAŞKA DİLLERLE OLAN İLİŞKİSİ. TÜRKÇE ALINTI UNSURLARIN (KÖK/KÖKENLERİN) ARNAVUTÇA BİLEŞİK SIFATLAR VE TÜREMİŞ SIFATLARIN YAPISINA ETKİSİ

Bilindiği gibi, arastırmacılar Türk dilinin hem alıcı, hem de verici olduğunu, çok sayıdaki Türkçe öğelerin başka dillere girdiğini belirtirler. Türkçenin en çok etkilediği, sözvarlığından pek çok unsurların geçtiği diller sıralanacak olursa en başta Balkanlarda konuşulan dilleri yer almaktadır. Balkan ülkelerinde konuşulan dillerinden birisi olan Arnavutçada pek çok unsurlar bulunmaktadır.

Bilindiği gibi Arnavutçada Türkçe alıntılar arasında birçok sıfatlar vardır. Ayrı bir grup oluşturan bu alıntı sıfatlar, gelen dilden anlamı koruyarak Arnavutça morfolojik yapısına uygun bir şekilde Türkçe isim ya da sıfat olan kök/kökenlere Arnavutçanın önek ve son ekleri ekleyerek Arnavutçada türemiş sıfatların paradigmasını oluşturmaktadır. En ilgi çekici olan paradigma Türkçe sıfat olan kök/kökenlerle Arnavutçanın önek ve son ekleriyle oluşturan türemiş sıfatlardır.

Aynı zamanda, Türkçe alıntı isim ya da sıfat olan kök/kökenlere Arnavutçanın kök/kökenleri ekleyerek Arnavutçada bileşik sıfatların paradigmasını oluşturmaktadır.

Bu bileşik ve türemiş sıfatların paradigması üzerinde durmak istiyoruz. Bu alıntılar hem Türkçe, hem de Arnavutçada sıfat olarak bilinir. Bu durumda aynı sözcükler belli bir özelliği taşıyan kişiyi adlandırmakta ve aynı zamanda bu niteliği de vermektedir.

Bu çalışmamızın amacı Türkçe alıntı unsurların bu bileşik ve türemiş sıfatların morfolojik yapısına etkisi ve bu sıfatların paradigması olacaktır. Bu sıfatların hem Türkçe hem de Arnavutça morfolojik yapılarını incelemekte ve aynı zamanda bu bileşik ve türemiş sıfatların Arnavutça morfolojik yapısındaki oluşturduğu paradigmasını belirtmektedir. İki dilde bu sıfatların yapılar üzerine durduğumuzda, Türkçe unsurların Arnavutçada sıfatlar yapısına etkisi, biçimbilgisel yapısı ve farklılıkları belirtmeye çalışacağız.

Kaynakça:

Akademia e Shkencave e Shqiperise, (2002) Gramatika e Gjuhës shqipe I (Morfologjia), Tiranë: ADSH.

Aksan, D. (2006), Anlambilim, Anlambilim konuları ve Türkçenin Anlambilimi, Ankara: Engin Yayinlari.

Banguoğlu, T. (2000), Türkçenin Grameri, Ankara: TDK.

Korkmaz, Z. (2003), Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), Ankara: TDK.

Polisi, M. (2002), Gramatika e gjuhës turke (Fonetika dhe Morfologjia), Prishtinë.

Dizdari, T. (2007) Fjalori i orientalizmave në gjuhën shqipe, Tiranë.

Anahtar Kelimeler:

alıntı unsur, bileşik sıfat, türemiş sıfat, yapı.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (KAŞGARLI MAHMUT SALONU) . 10.00-10.15