TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Arş. Gör. Ali Mehmet GÜRSEL

Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Balkan Dilleri ve Edebiyatları Boşnak Dili ve Edebiyatı Bölümü Edirne/TÜRKİYE

BOŞNAKÇADA BULUNAN TÜRKÇE ALINTI SÖZCÜKLERDE DİL VE TİCARET İLİŞKİSİ

Osmanlı Devleti yaklaşık 550 yıl boyunca Balkanlarda hüküm sürmüş ve bu süre içerisinde gerek kültür ve yaşam biçimlerinden gerek dillerinden pek çok unsuru da beraberinde bu coğrafyaya getirmişlerdir. Bu etkiyi özellikle de Türkçeden Balkan dillerine geçen sözcüklerde görmekteyiz. Türkçenin Balkan Dilleri arasında söz varlığı düzeyinde en çok etkisi Boşnakçada görülmektedir. Boşnakçada en çok yabancı kökenli sözcükler Türkçeden geçmiştir. Bir zamanlar Türkçeden Boşnakçaya pek çok alanda 10 bine yakın sözcük geçtiği tahmin edilmektedir. Bu sözcüklerden bazıları da özel şehir isimleriydi.

Osmanlı döneminde huzur ve güven ortamında gelişen ticaret hayatı sayesinde Balkanlarda önemli bir ticaret akışı sağlanıyordu. Çeşitli yollar üzerinden Bosna’ya gelen bazı önemli ticaret ürünleri geldiği şehrin ismiyle birlikte anılmaktaydı. Boşnakçada bu sözcüklerden bazılarına son ekler ve sözcükler de eklenerek yeni sözcükler oluşturulmuştu. Cirmanija, Dramaluci, Horasanija, Kajserije, Šamaladza örneklerinde olduğu gibi.

Bu çalışmada Abdullah Şkalyiç’in Turcizmi u Srpskohrvatskom Jeziku (Sırpça Hırvatçada Türkçe Alıntı Kelimeler) adlı sözlükten tespit ettiğimiz sözcükleri listeledik ve bu sözcüklerin hangi yollar üzerinden geldiğini de göstermek amacıyla bir harita oluşturmaya gayret ettik. Böylece Osmanlı Devleti’nin ticaret yollarını, hangi ülkelerle ticari ilişkilerde bulunulduğunu ve ticaretin dil üzerinde nasıl bir rol oynamış olduğunu göstermiş olduk.

Anahtar Kelimeler:

Boşnakça, Türkizmi, Balkanlar, Ticaret ve dil

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (KAŞGARLI MAHMUT SALONU) . 10.15-10.30