TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Venera ANARBEKOVA ERKİNBEKOVNA

Calal-Abad Devlet Üniversitesi, Calal-Abad / Kırgızistan

TÜRK KÜLTÜRÜNDE AĞITLAR VE AĞITLARIN TOPLUMSAL İŞLEVLERİ -Kırgızistan ve Türkiye Örneğinde-

Her toplumda ölüm kadar önemli bir toplumsal olayın çeşitli ritüelleri vardır. Türkler için bu ritüellerin başında “ağıt, koşuk, koşok” gelmektedir. Ağıtlar, ölüme duyulan saygı ve hürmet, gelenek ve görenek içerisinde ezgili olarak terennüm edilir. VI.-VII. yüzyıllardan kalan mezarların başına dikilen taşların, balbalların üzerindeki yazılar Yenisey, Orhun yazıtları olarak bilinmektedir. Bu mezar taşları üzerindeki yazılar, kültürümüzdeki ağıt geleneğinin ilk somut yansımalarıdır. Günümüzde de mezar taşları üzerine ölen kişi ile ilgili olarak yazılan bilgilerin, ona ithaf edilen şiirlerin aynı geleneğin tezahürü olduğu kabul edilir. Ancak bu geleneğin Türk kültürü açısından sosyolojik önemi büyüktür. Çünkü bu gelenekler Türk toplumunun dayanışmasını sağlayan en önemli ritüellerdir.

Çalışmamızda ağıtın Türk dünyasındaki bilinen adı olan “koşuk, koşok” sözünün etimolojisi üzerinde durulacak, ardından halk bilimi açısından ağıtlara bakış açısı değerlendirilecek ve ağıtları oluşturan motifler ortaya konulacaktır. Ayrıca ağıtların Türkler için toplumsal işlevinden de söz edilecektir. Daha sonra Kırgız ve Türkiye Türklerinin cenaze törenleri, bu törenlerde erkek ve kadınların rolü ile ağıtların törenlerin neresinde, ne amaçla, ne şekilde ve kim tarafından icra edildikleri karşılaştırmalı olarak örneklerle verilecektir.

Anahtar Kelimeler:

Ağıt, Koşok, Kırgız, Türk, Sosyal İşlev.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (BAHTİYAR VAHABZADE SALONU) . 12.00-12.15