TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Doç. Dr. Özkan Öztekten

Ege Üniversitesi

TÜRK DÜNYASINDA KARIŞIK DİLLİLİK VE ORTAK DİL

Bugün Avrupa’nın nerdeyse iki katı büyüklüğündeki bir coğrafyaya yayılan Türk Dünyasında, XIX. yüzyılın sonlarında Gaspıralı İsmail Bey’in girişiminden bu yana bir “Ortak Dil” ülküsü şekillenmiş ve yaşayagelmiştir. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından itibaren de merkezinde Türkiye’nin olduğu Türk Dünyasında ortak bir iletişim dili geliştirme planları önceye göre daha da güçlü bir şekilde devam etmektedir.

Öte yandan Türk dili tarihinde “karışık dillilik” olarak adlandırılan başka bir olgu, tarihî Türk yazı diline ait türlü metinlere yansımıştır. Tarihî Türk dünyasının doğusunda ve batısında var olan o günkü merkezi otoritelerin etrafında şekillenmiş Batı Türkçesi ile Doğu Türkçesinin birbirlerini etkilemesiyle oluşan bu karışık dillilik, eğitim ve edebiyat aracılığıyla ve doğal yollarla ortaya çıkmış tarihî bir ortak dilin başlangıcı olmuştur.

Bildiride bu karışık dillilik olgusunu ve oluşma şartlarını değerlendirildikten sonra, şimdiye kadar teklif edilen tek bir çağdaş Türk yazı dilinin bütün Türk Dünyasında ortak iletişim dili olması planındaki sosyopsikolojik ve siyasi engeller veya çağdaş Türk yazı dillerinin sözlükleri ve gramerlerinden seçilen verilerle Esperanto tipinde yapay bir dil yapılması önünde duran geliştirme ve yaygınlaştırma sorunları ayrıca ele alınacaktır.

Ortak sınırların ve ortak yaşantıların bulunmadığı bugünkü Türk Dünyasının toplumları arasında, çağdaş yaşam şartlarına bağlı ve teknolojinin imkan ve yollarını kullanan ne tür planlamalar yapılabileceği ve tarihî ortak dil tecrübelerine benzer bir şekilde doğal yollarla nasıl bir çağdaş ortak dil oluşabileceği, bildirinin ana fikri olacaktır.

Tarih/Yer:

13.11.2017.  (BİLGE KAĞAN SALONU) . 11.15-11.30