TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Dr.Aynure Seferova

AMBA Folklor Enstitüsü
Dede Korkut Anabilim dalı

Türkiye ve Azerbaycan: Karşılaştırmalı Türkçe

Soyu, kökü, kültürü, dini bir olan Türk kökenli halklar aynı dilde, fakat farklı ağız ve lehçelerde konuşmaktalar. Orta Asya`da, Türkiye`de, Azerbaycan`da, İran`da, İrak`ta, Surya`da ve başka devletlerde Türkçe konuşan halklar yaşamaktadır. Bildiğimiz gibi Türk dili genel olarak iki gurupa bölünür: Doğu Türkçesi ve Batı Türkçesi. Doğu Türkçesine Çağatay ağzını örnek gösterebiliriz. Yakut, Çuvaş, Kazak, Uygur Türkçeleri de bu kola aittir. Batı Türkçesine Türkiye ve Azerbaycan Türkçesi örnek olabilir. Bu coğrafyada Türkçenin farklı ağızları ile karşılaşmak mümkün. Azerbaycan Cumhuriyyetinde Türkiye`li öğrencilere Azerbaycan Türkçesinin eğitimi zamanı karşımıza çıkan bazı sorunlar dikkatimizi çekdi. Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesini karşılaştırırken fonetik, gramer, sözcük tahlillerden yola çıkılarak araşdırılması önemli olan bir takım meseleler olduğu gözlemlenmektedir. Örneğin aynı kelimelerin faklı söyleniş şekilleri daha çok karşımıza çıkan durumlardan: k-q harflerinin değişmesi; x-h harflerinin değişmesi; e-? ünlülerinin değişmesi vs. Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesinin kelimelerinde de benzeri ilginc karşılaştırmalar yapmak mümkündür. Bir takım kelimelerin yazılışı, seslenişi aynı, fakat anlamları büsbütün farklıdır: tapmaq, axtarmaq, itirmek vs.

Bu bildiride Azerbaycan ve Türkiye Türkçeleri fonetik, gramer, sözcük vs. olarak karşılaştırılacak, genel kurallara uygun olmayan örnekler verilerek Türkçenin zengin dil bilgisine, iki ağız arasındakı ortak ve farklılıklara dikkat çekilecektir.

Anahtar Kelimeler:

Azerbaycan Türkçesi, Türkiye Türkçesi, ağız, lehçe, sözcük, fonetik, gramer

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (AHMET BAYTURSUNOĞLU SALONU) . 10.15-10.30