TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

cüneyt akin

CENGİZ AYTMATOVUN ‘BİRİNÇİ MUGALİM’ ADLI ESERİNDE KIRGIZ KÜLTÜRÜNE AİT ÖZOLGULAR

Latince realis ‘somut’ terimine dayanan ve 1950’lerden bu yana, milli özelliklerin görülebilir somut öğeleri olarak bahsedilen ‘özolgu’ kavramı; bir millete ait olup, diğer milletlerde bulunmayan, tarihsel, kültürel ve yaşam tarzına özgü nesne, kavram ve olguları ifade etmektedir. 1970’li yıllarda özolgu sözlükleri yazılmaya başlanmış ve çeviribilim alanında da ‘özolgu’ kavramı dikkati çekmiştir. Özolgu terimi edebiyatta barbarizm, lokalizm, etnografizm, etno kültürel sözcük, ülkebilimsel sözcük, boşluk vb. kelimelerle karşılanmaktadır.

Çok sayıda tasnif ve alt başlığın yer aldığı özolgularla ilgili, Kırgız Türkçesi ve edebiyatı alanında yapılan herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmayla birlikte, alandaki bu eksiklik giderilmeye çalışılacaktır. Çalışmanın, Kırgız Türkçesinde özolgusal sözlüklerin oluşturulması için bir temel oluşturacağı düşüncesindeyiz.

 Cengiz Aytmatov'un 'Birinçi Mugalim' adlı eserinde yer alan bazı ‘millî özolgular’ı tespit edeceğimiz çalışmanın giriş bölümünde ‘özolgu’ kavramı üzerinde durulmuş ve sonraki bölümlerde ise, kavramsal çerçeve ve yönteme değinilmiştir. Çalışmanın bulgular kısmında,  destandaki millî özolgulara ilişkin yaptığımız tespitler alt başlıklar halinde sıralanmıştır. Sonuç ve öneriler bölümünde, çalışmada elde edilen bulgulardan yola çıkılarak değerlendirmelerde bulunulmuş ve öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler:

Cengiz Aytmatov, Birinçi Mugalim, kırgız kültürü, kültür dilbilimi, sözlük

Tarih/Yer:

13.11.2017.  (GASPIRALI İSMAİL SALONU). 14.00-14.15