TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Abidin KARASU

Yrd.Doç.Dr. İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi

HAZIRLANACAK OLAN İNTERNET TABANLI TÜRKİYE TÜRKÇESİ AĞIZ ATLASINA KATKI SAĞLAYABİLECEK BİR AĞIZ ATLASI ÖRNEĞİ: BULGAR BİLİMLER AKADEMİSİ DİL ATLASI

Bulgar Bilimler Akademisi dil atlası Bulgaristan’daki dil farklılıklarını gösteren internet tabanlı bir dil atlası özelliğini taşımaktadır. http://ibl.bas.bg//bulgarian_dialects/ adresinden ulaşılan dil atlası içerdiği metin, renklendirme, sembol, ses malzemesiyle pratik bir kullanıma sahiptir. Dil atlasının arka planında sabit olarak yer alan harita üzerinden farklı renklendirme tonlarıyla ağız bölgeleri takip edilebilmektedir. Haritadaki ilgili şehrin, beldenin, köyün ağızıyla ilgili bilgiye erişmek istediğinizde ilgili noktanın üzerine gelerek ağız verisiyle ilgili ses kaydı, kaynakça, örnek bir bağlama ulaşabilmektedir. Bulgar Bilimler Akademisi’nin hazırladığı Bulgar dil atlası sadece Bulgaristan sınırlarıyla kalmayıp Bulgaristan sınırları dışındaki ağız bölgelerini de içine almaktadır. Bu yönüyle siyasi sınırlar yerine dilbilimsel ağız sınırlarını da kapsamaktadır. Bir dilin farklılaşmış halinin veya lehçesinin sesbilgisi, biçimbilgisi, sözdizimi, sözvarlığı alanlarında çeşitli simge, sembollerle gösteren haritalara ağız atlası denilmektedir. Oluşturulan ağız atlasları sayesinde bir dilin değişimi bölgelere göre yakından takip edilerek ağız sınırları ana hatlarıyla belirlenebilir.

İnternet tabanlı ağız atlaslarından elde dilecek veriler farklı disiplinlere birçok alanda veriler hazırlayabilir. İncelenecek verilerle coğrafyanın, ekonomik, kültürel ve sosyal şartların, siyasi faktörlerin dildeki değişimlere etki oranı ortaya çıkarılacaktır. Ağız atlasların hazırlanması ağırlıklı olarak filoloji ve dilbilimle alakası olmakla birlikte bilişim, istatistik, kartografi gibi farklı disiplinlerle ortak çalışmayı da gerektirmektedir. Günümüzdeki teknolojik imkânlardan istifade ederek hazırlanacak atlaslar sürekli olarak kendini güncelleyen, dijital, çevrimiçi ve etkileşimli olarak tasarlanmalı en son teknolojik imkânlardan istifade edilmelidir. İyi bir teknolojik altyapıya ve yazılıma sahip olan dijital atlaslar barındırdıkları dil verilerini sınıflandırma, sırlama, düzeltme, silmek, ekleme vb. özellikleri kolaylıkla yapabilmekte ve sürekli kendini yenileyebilmektedir. Dijital ağız atlasları internet ortamından dünyanın dört bir yanındaki araştırmacılara ve kullanıcılara rahatlıkla ulaşabilme imkânı sunmaktadır.

Çalışmamızda Bulgar Bilimler Akademisinin dil atlasını tanıtarak sahip olduğu imkânlarla hazırlanacak olan İnternet Tabanlı Türkiye Türkçesi Dil atlasına katkısı üzerinde durulacaktır.

Tarih/Yer:

14.11.2017.  (GASPIRALI İSMAİL SALONU) . 09.45-10.00