TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Doç. Dr. Emek ÜŞENMEZ

Cambridge Üniversitesinde misafir öğretim üyesi
İstanbul Üniversitesi

TÜRKİSTANDA YENİ SİSTEM (USUL-İ CEDİD) OKULLAR (GASPIRALI İSMİAL BEY-ÖZBEK AYDINLARI-TERCÜMAN GAZETESİ)

Bütün ömrünü Türklük, Türkistan, Turan ve Türkistan halkının eğitimi uğrunda harcayan Gaspıralı İsmail Bey 10 Nisan 1883 tarihinde Tercüman gazetesini çıkarmaya başlamıştır. Bu gazete Türk dünyasının ortak sesi, dili ve gönlü gibi işlev görmüştür. Türk dünyasının hemen hemen her noktasına ulaştırılmıştır. Gaspıralı İsmail Bey’in asıl gayesi Ruslar’ın işgal ettiği Türkistan topraklarında yeni usûl (usûl-i cedid) okullar açarak halkı eğitmek, bilgilendirmek ve bu yolla terakki ettirmektir.

Türkistan'daki Usul-i Cedid okulları Gaspıralı İsmail Bey’in teşvikleri ile kurulmuştur. Mahmud Hoca Behbudî, Tevellâ, Abdulla Avlanî, Sadreddin Aynî, Hamza ve diğer Özbek aydınları, "Tercüman” gazetesinin Türkistan'daki ilk okuyucuları ve takipçileri idiler.

Türkistan Vilayetining Gazeti, Sada-yı Türkistan, Sada-yı Fergana gazeteleri ve Ayna dergisinde, “Tercüman”dan iktibas edilen haber ve makaleler muntazam olarak basılıyordu.

Bu yazıda Gaspıralı İsmail Bey’in teşebbüsleri etrafında Türkistan’da Yeni Sistem (Usul-i Cedid) okulların açılması, Tercüman Gazetesinin bu okullar ve Özbek aydınları üzerindeki etkisi, Özbek aydınların Gaspıralı İsmail tesiri ile Yeni Sistem (Usul-i Cedid) okullar açması ve Tercüman benzeri gazetecilik faaliyetleri üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler:

Gaspıralı İsmail Bey, Tercüman Gazetesi, Türkistan, Yeni Sistem (Usul-i Cedid) Okulları, Özbek Aydınları,

Tarih/Yer:

15.11.2017.  (BİLGE KAĞAN SALONU) . 11.30-11.45