TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER KURULTAYI

Hakkında Program Bildiri ÖzetleriSonuç Bildirisi Arama Albüm Destekleyenler İletişim

Bildiriyi Sunan
veyaöncekisonraki

Yrd.Doç.Dr. Fatma Sibel BAYRAKTAR

Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Edirne/TÜRKİYE

SKALYİǒE GÖRE BOŞNAKÇADA YER ALAN TÜRKÇEDEN TÜRETİLMİŞ SÖZCÜKLER

“Bosnalı” kavramı, kökleri geçmişe uzanan etnik ve siyasi bir kimliği ifade etmektedir. Boşnaklar Prof.Dr. Enver İmamoviç’e göre “ne ‘slamlaşmış Sırplar’dır ne de ‘İslamlaşmış Hırvatlar’!” Boşnaklar, etnik açıdan güney Slav kökenli, dini ve kültürel-politik deneyim açıdan ise güney Slavlardan farklı bir millet olarak tanımlanabilir. Çoğunluğu Balkanlar’da Bosna-Hersek’te ve Sırbistan ve Karadağ arasındaki Sancak bölgesinde yaşar. Boşnaklar Balkanlardaki diğer Slav halklarından biraz ayrı durmuşlar, diğer Slav halkları Ortodokslaşma veya Katolikleşme eğilimi gösterirken Boşnaklar Bogomil inancını sürdürmüşlerdir.

1463 yılında Osmanlıların fethiyle başlayan Türk Boşnak ilişkileri Osmanlı devlet bürokrasisinde Boşnaklar lehine bir seyir göstermiş, Osmanlı devletinde birçok Boşnak vezir ve sadrazam görev yapmıştır. Bu mümtaz ilişkiler sayesinde Boşnak halkının Osmanlı Devleti’ne son dönemlerine kadar bağlı kaldığı görülür. Bosna Eyaleti-Vilayeti, Osmanlı idarî sisteminde isyanların yaşanmadığı müreffeh bir vilayet olarak göze çarpar.

Boşnakçanın söz varlığında Müslüman dünyasının terminolojisi büyük bir yer kaplar. Bu terminolojide Türkçenin yeri apayrıdır. Verilen her sözcükle aslında sadece sözcükler değil düşünce yapısı, kültürel kimlik, gelenek ve görenekler de verilmektedir.

Biz bu çalışmamızda Skalyiç’in sözlüğünde yer alan Türkçe kökenli kelimelerden türetilen Boşnakça sözcükleri örnekler üzerinden inceleyeceğiz. Boşnakçada yer alan pek çok Türkçe sözcük zamanla Boşnakça ön ve son eklerle genişletilmiş, anlam ve yapı değiştirmiş böylece Türkçeden alıntılanan ve artık dilden atılması mümkün olmayan bir Boşnakça sözlük oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler:

Türkçe, Boşnakça, Alıntı, Anlam değişmesi, Sözcük türetme

Tarih/Yer:

13.11.2017.  (AHMET BAYTURSUNOĞLU SALONU) . 11.45-12.00